Instrumenty

Instrumenty drewniane - budowa, historia i najsłynniejsi wykonawcy

Autor Nikola Ostrowska
Nikola Ostrowska16.09.20236 min.
Instrumenty drewniane - budowa, historia i najsłynniejsi wykonawcy

Instrumenty drewniane od wieków towarzyszą człowiekowi w tworzeniu muzyki. Ich różnorodność, bogactwo brzmienia i możliwości techniczne sprawiają, że są niezastąpione w wielu gatunkach i stylach muzycznych. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej tym niezwykłym instrumentom - ich rodzajom, budowie, historii oraz najwybitniejszym artystom.

Rodzaje instrumentów drewnianych

Instrumenty smyczkowe

Do grupy instrumentów smyczkowych zaliczamy przede wszystkim skrzypce, altówki, wiolonczele i kontrabasy. Ich dźwięk powstaje poprzez pocieranie strun smyczkiem. Wykonuje się je najczęściej z drewna świerkowego, klonowego lub jesionowego. Skrzypce charakteryzują się wysokim, przenikliwym brzmieniem. Altowiele grają nieco niżej, z cieplejszą barwą. Wiolonczele i kontrabasy odznaczają się niskimi, pełnymi dźwiękami.

Instrumenty dęte

Grupa instrumentów dętych jest bardzo szeroka - należą do niej m.in. flet, obój, klarnet, fagot, saksofon, trąbka, róg, puzon czy tuba. Wydobywany jest na nich dźwięk poprzez dmuchanie w ustnik oraz wibrację powietrza wewnątrz instrumnetu. Do ich produkcji używa się przede wszystkim drewna, ale także metalu i tworzyw sztucznych.

Instrumenty perkusyjne

Instrumenty perkusyjne, jak sama nazwa wskazuje, wydobywają dźwięki poprzez uderzanie. Należą do nich m.in. różnego rodzaju bębny, kotły, werble, grzechotki, trójkąty czy woodblocki. Wykonywane są z drewna, metalu oraz tworzyw sztucznych. Cechuje je zróżnicowanie barwy i możliwość uzyskania interesujących efektów brzmieniowych.

Materiały do produkcji instrumentów

Rodzaje drewna

Najczęściej do budowy instrumentów drewnianych wykorzystuje się drewno świerkowe, klonowe, jesionowe, palisandrowe czy hebanowe. Każde z nich ma inne właściwości akustyczne i wizualne. Świerk ceniony jest za lekkość i akustykę, klon za ciepłą barwę dźwięku, a palisander za piękny wygląd i trwałość.

Inne materiały

Oprócz drewna, do produkcji używa się także tworzyw sztucznych, metali, skóry, próchna drzewnego czy włosia końskiego. Nowoczesne materiały kompozytowe pozwalają uzyskać lepsze parametry akustyczne i trwałość. Metale wzmacniają konstrukcję i pozytywnie wpływają na brzmienie.

Obróbka i wykańczanie

Kluczowe znaczenie ma precyzyjna obróbka drewna i jego wykończenie lakierem, olejami czy politurami. Pozwala to uzyskać gładką powierzchnię, podkreślić rysunek słojów drewna i zabezpieczyć instrument przed wpływem czynników zewnętrznych.

Historia instrumentów drewnianych

Instrumenty ludowe

Początki instrumentów drewnianych sięgają czasów prehistorycznych. Pierwotni ludzie wykorzystywali proste konstrukcje do rytualnych celów. Z czasem powstały bardziej zaawansowane instrumenty, jak liry, harfy, flety i bębny.

Rozwój w średniowieczu

W średniowieczu instrumentarium wzbogaciło się o nowe rodzaje lutni, skrzypiec, dud i instrumentów klawiszowych. Rozwijały się szkoły lutnicze dbające o jakość i postęp w konstrukcji. Muzyka zyskiwała na znaczeniu.

Doskonalenie w XVII-XVIII wieku

W epoce baroku i klasycyzmu nastąpił złoty wiek budownictwa instrumentów. Ulepszono parametry akustyczne i możliwości techniczne, co pozwoliło kompozytorom tworzyć coraz bardziej wymagające utwory.

Słynni producenci instrumentów

Instrumenty drewniane - budowa, historia i najsłynniejsi wykonawcy

Warsztaty lutnicze

Sławę zdobyli lutnicy tacy jak Stradivari czy Guarneri, których instrumenty do dziś cenione są za doskonałą jakość brzmienia i precyzję wykonania. Ich prace kontynuują współczesne pracownie lutnicze.

Manufaktury instrumentów dętych

Markami z tradycjami są m.in. Buffet Crampon produkujący oboje i klarnety, czy Bach specjalizujący się w trąbkach i puzonach. Dbano w nich zawsze o innowacje i wyszukane materiały.

Wytwórnie perkusyjne

Firmy takie jak Meinl, Pearl czy Tama oferują szeroką gamę wysokiej jakości instrumentów perkusyjnych - od bębnów po ksylofony. Często łączą tradycyjne rzemiosło z nowoczesnymi technologiami.

Artyści grający na instrumentach drewnianych

Skrzypkowie i altowioliści

Wybitnymi wirtuozami skrzypiec byli m.in. Niccolo Paganini, Jascha Heifetz czy polski Henryk Wieniawski. Wśród altowiolistów sławę zdobyli m.in. William Primrose i Yuri Bashmet.

Flecistki i oboiści

Mistrzami gry na flecie byli Jean-Pierre Rampal i James Galway, na oboju zaś Heinz Holliger i Omar Zoboli. Udowodnili oni wirtuozowskie możliwości tych instrumentów.

Perkusiści i wirtuozi instrumentów ludowych

Spod rąk perkusistów, jak Gene Krupa czy Buddy Rich, proste drewniane werble zamieniały się w fascynujące solowe instrumenty. Z kolei np. polski multiinstrumentalista Sławomir Żerańska wydobywał niezwykłe brzmienia z ludowych instrumentów pasterskich i okaryn.

Instrumenty drewniane we współczesnej muzyce

Muzyka klasyczna

W muzyce poważnej instrumenty drewniane wciąż odgrywają kluczową rolę - zarówno w orkiestrach symfonicznych, jak i w kameralistyce czy solowych występach.

Jazz i muzyka rozrywkowa

W jazzie niezastąpione są saksofony, kontrabasy czy perkusja. Z kolei w popie słyszymy często drewniane instrumenty etniczne i perkusyjne wzbogacające brzmienie.

Folk i world music

W muzyce ludowej i etnicznej instrumenty drewniane stanowią podstawę - to one w największym stopniu kształtują jej niepowtarzalny charakter. Wykorzystuje się tu bogactwo tradycyjnych i regionalnych instrumentów.

Podsumowanie

Instrumenty drewniane są nieodłączną częścią muzyki od zarania dziejów. Ich różnorodność pozwala artystom na bezgraniczną ekspresję i tworzenie niezapomnianych dźwięków. Mimo upływu wieków i postępu technologicznego nadal pozostają one niezastąpione, cenione za subtelność i bogactwo barw. Dzięki wytężonej pracy wielu pokoleń rzemieślników i muzyków drewniane instrumenty osiągnęły perfekcję brzmieniową i techniczną, która wciąż zachwyca - i z pewnością jeszcze długo będzie zachwycać - melomanów na całym świecie.

Najczęstsze pytania

Nie ma jednego idealnego drewna. Różne gatunki mają odmienne właściwości i są odpowiednie do konkretnych instrumentów. Np. świerk sprawdza się w instrumentach smyczkowych, klon w dętych drewnianych, a heban w gitarach.

Zależy to od rodzaju i stopnia skomplikowania instrumentu. Proste instrumenty ludowe można wykonać w kilka dni. Jednak np. skrzypce stradivariusowskie powstawały nawet przez rok.

Stare instrumenty, zwłaszcza z XVII-XVIII wieku, cechuje wyjątkowa jakość drewna i ręcznego wykonania. Często też mają swoją bogatą historię i były używane przez sławnych artystów.

Zdecydowanie tak. Mimo rozwoju technologii nic nie jest w stanie w pełni odtworzyć ciepła i niuanasów brzmienia prawdziwych instrumentów. One zawsze pozostaną nieodzownym elementem muzyki.

Przede wszystkim trzymać je w odpowiedniej temperaturze i wilgotności powietrza. Regularnie czyścić i smarować ruchome części. Unikać uderzeń i gwałtownych zmian klimatu. Raz do roku zlecać profesjonalną kontrolę i konserwację.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Polskie festiwale muzyczne - które są warte uwagi w tym roku?
  2. Najlepsze wydarzenia ubiegłego tygodnia - musisz to zobaczyć!
  3. Czy Chopin etiuda w c-moll zmieniła muzykę na zawsze?
  4. Piątka LemOn: nieokreślona piątka polskiego zespołu muzycznego
  5. Odkryj tajemnice i piękno nokturnów Chopina op. 9
Autor Nikola Ostrowska
Nikola Ostrowska

Cześć! Jestem pasjonatką muzyki i dzielę się nią na blogu. Uwielbiam recenzować nowe albumy, dzielić się playlistami i inspiracjami muzycznymi. Moje wpisy to połączenie emocji, rytmu i dźwięku.

Udostępnij artykuł

Napisz komentarz

Polecane artykuły